Si vendoset intervali i grasimit në një makinë që punon 8–16 orë në ditë?

Një makinë që punon 16 orë në ditë nuk duhet domosdoshmërisht të grasohet me të njëjtin kalendar si një makinë identike që punon 8 orë.

Mënyra më e saktë është që intervali të mbahet në orë pune, dhe më pas të përshtatet sipas kushteve reale të makinës.

SKF e lidh intervalin e grasimit kryesisht me llojin dhe madhësinë e kushinetës, llojin e grasos, shpejtësinë, ngarkesën dhe temperaturën. Ndotja dhe kushtet e montimit e shkurtojnë më tej intervalin.

Filloni nga orët e punës, jo nga data

Nëse prodhuesi ose llogaritja për aplikimin tuaj jep një interval të caktuar në orë, përdoreni atë si pikënisje.

Pastaj regjistroni:

• sa orë punon makina në ditë;
• sa ditë në javë;
• në çfarë temperature punon kushineta;
• sa pluhur ose ujë ka në atë pikë;
• shpejtësinë e boshtit;
• ngarkesën;
• llojin e grasos.

Nëse një makinë punon dyfishin e orëve çdo ditë, ajo e arrin të njëjtin numër orësh pune afërsisht në gjysmën e kohës kalendarike.

Prandaj:

“e grasojmë çdo muaj” është shumë pak informacion.

Më mirë:

“grasohet çdo X orë pune dhe intervali korrigjohet sipas kushteve.”

Shpejtësia e rrotullimit ka shumë rëndësi

Sa më shpejt të punojë kushineta, aq më shumë punohet dhe përzihet grasoja brenda saj.

Prandaj nuk mjafton vetëm madhësia e kushinetës.

NTN përdor edhe vlerën:

diametri i brendshëm i kushinetës × xhirot në minutë

si një nga treguesit për përcaktimin e intervaleve orientuese të grasimit.

Pra dy kushineta të njëjta që punojnë:

• njëra me shpejtësi të ulët;
• tjetra me shpejtësi shumë më të lartë;

nuk duhet të kenë automatikisht të njëjtin interval grasimi.

Temperatura mund ta shkurtojë shumë intervalin

Kjo është një nga pikat më të rëndësishme.

Si rregull orientues, SKF rekomandon që kur temperatura e punës kalon 70°C, intervali i grasimit të përgjysmohet për çdo rritje prej rreth 15°C, brenda kufijve të punës së grasos. NSK jep të njëjtin parim për intervalet e rimbushjes.

Kjo do të thotë që një program që funksionon mirë në një kushinetë që punon rreth 60–70°C mund të jetë tepër i gjatë në të njëjtën kushinetë në temperaturë shumë më të lartë.

Por mos e përdorni temperaturën vetëm si numër.

Nëse temperatura është rritur papritur, kontrolloni edhe:

• sasinë e grasos;
• montimin;
• ngarkesën;
• gjendjen e kushinetës.

Temperatura e lartë mund të jetë simptomë e një problemi, jo vetëm arsye për ta grasuar më shpesh. NTN rekomandon kontrollin e temperaturës, zhurmës dhe vibrimit për të përcaktuar nëse ka nevojë për ndërhyrje.

Në pluhur, intervali duhet shkurtuar

Kjo është veçanërisht e rëndësishme në:

• gurore;
• thërrmues;
• transportierë;
• çimento;
• bujqësi;
• ambiente me shumë papastërti.

SKF jep korrigjime të qarta sipas nivelit të ndotjes:

• ndotje e lehtë → interval më i shkurtër;
• ndotje e moderuar → afërsisht përgjysmim;
• ndotje e rëndë → reduktim shumë më i madh.

Arsyeja është e thjeshtë: grasimi nuk shërben vetëm për lubrifikim. Në shumë strehime ai ndihmon edhe në largimin e grasos së vjetër dhe papastërtive.

Në një pikë ku grasoja del gjithmonë:

• e zezë;
• me pluhur;
• me ujë;
• me grimca;

intervali aktual duhet rishikuar bashkë me vulosjen dhe permistopat.

Uji kërkon trajtim edhe më serioz

Në pika ku ka:

• larje të shpeshta;
• ujë;
• baltë;
• kondensim;

intervali mund të jetë shumë më i shkurtër se në ambient normal.

Në një udhëzues të NTN për një familje kushinetash të montuara, kushtet normale jepen në qindra ose mijëra orë, ndërsa në prani të spërkatjeve me ujë intervalet orientuese bien deri në dhjetëra orë. Këto shifra vlejnë për atë familje dhe nuk duhen përdorur si tabelë universale, por tregojnë sa shumë mund ta ndryshojë uji programin e mirëmbajtjes.

Pra në ambiente të lagështa, pyetja nuk është vetëm:

“Sa shpesh ta grasoj?”

Por edhe:

“Pse po hyn ujë dhe a është sistemi i vulosjes i përshtatshëm?”

Ngarkesa e lartë e shkurton intervalin

Një kushinetë që punon pranë ngarkesës së saj të zakonshme nuk është në të njëjtat kushte me një kushinetë që merr vazhdimisht:

• ngarkesë të rëndë;
• goditje;
• vibrim;
• mbingarkesë.

NSK jep faktorë korrigjimi që e shkurtojnë intervalin kur raporti i ngarkesës mbi kushinetë rritet. SKF rekomandon gjithashtu reduktim të intervalit në kushte vibrimi të lartë.

Në një thërrmues ose sitë vibruese nuk ka kuptim të kopjohet verbërisht programi i një motori që punon qetë në ambient të pastër.

Si do ta vendosja praktikisht intervalin

Për një makinë që punon 8–16 orë në ditë, do veproja kështu:

1. Gjeni pikën fillestare

Nga:

• prodhuesi i kushinetës;
• manuali i makinës;
• lloji i kushinetës;
• madhësia;
• shpejtësia;
• grasoja që përdoret.

2. Shkruajeni intervalin në orë pune

Jo vetëm:

“çdo 15 ditë.”

Por:

“çdo ___ orë pune.”

3. Shkurtojeni kur kushtet janë më të rënda

Sidomos për:

• temperaturë të lartë;
• pluhur;
• ujë;
• vibrim;
• ngarkesë të madhe;
• bosht vertikal.

SKF, për shembull, rekomandon përgjysmim të intervalit për kushinetat në bosht vertikal, sepse grasoja ka më shumë prirje të largohet nga zona e punës.

4. Kontrolloni çfarë ju tregon makina

Pas disa cikleve shikoni:

• temperaturën;
• zhurmën;
• vibrimin;
• grason që del;
• gjendjen e vulave.

Programi fillestar duhet rregulluar sipas asaj që shihni realisht në makinë.

NTN rekomandon pikërisht krijimin e një programi mirëmbajtjeje të përshtatur për aplikimin, sepse intervali real mund të ndryshojë nga udhëzimet e përgjithshme.

Një tabelë praktike

Mos harroni sasinë e grasos

Intervali dhe sasia janë dy gjëra të ndryshme.

Më shpesh nuk do të thotë më shumë graso çdo herë.

Nëse futet tepër graso:

• rritet rezistenca;
• mund të rritet temperatura;
• mund të dëmtohen vulat;
• grasoja mund të dalë nga strehimi.

NSK thekson se edhe sasia e mbushjes varet nga shpejtësia, struktura e strehimit dhe kushtet e punës.

Pra një program i mirë duhet të përcaktojë:

sa shpesh + sa graso.

Çfarë ia vlen të regjistroni

Për çdo pikë grasimi:

• makineria;
• pozicioni i kushinetës;
• kodi i kushinetës;
• lloji i grasos;
• sasia për çdo grasim;
• intervali në orë;
• temperatura normale;
• data dhe orët e punës në grasimin e fundit;
• kush e ka kryer.

Në një impiant me shumë makina, kjo vlen shumë më tepër sesa të mbështeteni te kujtesa:

“Më duket se e grasova muajin e kaluar.”

Përfundimi

Një makinë që punon 16 orë në ditë nuk ka nevojë domosdoshmërisht për një “rregull tjetër” nga një makinë që punon 8 orë.

Ajo thjesht i konsumon orët e intervalit më shpejt.

Pastaj intervali duhet korrigjuar për:

shpejtësinë, temperaturën, ngarkesën, pluhurin, ujin dhe vibrimin.

Pra intervali i mirë i grasimit nuk është:

“çdo muaj.”

Është:

“çdo X orë pune, në këto kushte, me këtë sasi grasoje.”

Burime teknike

Udhëzuesi mbështetet në dokumentacionin e SKF, NTN dhe NSK për jetën e grasos, intervalet e grasimit, temperaturën, shpejtësinë, ngarkesën dhe ndotjen.