Kushineta prishet vazhdimisht? 7 gjëra që duhen kontrolluar

Nëse e njëjta kushinetë prishet përsëri pas pak kohe, problemi mund të mos jetë vetë kushineta.

Para se të vendosni një tjetër, kontrolloni si është dëmtuar ajo e vjetra dhe në çfarë kushtesh po punon. SKF dhe Timken tregojnë se shumë dëmtime të parakohshme lidhen me grason, ndotjen, montimin dhe kushtet e punës, jo vetëm me lodhjen normale të kushinetës.

1. Shikoni kushinetën e dëmtuar para se ta pastroni

Mos e lani menjëherë.

Kontrolloni:

• ku është konsumuar;
• nëse ka gropa ose shenja goditjeje;
• nëse është nxirë nga temperatura;
• nëse dëmtimi është vetëm në një anë;
• nëse grasoja ka ujë, pluhur ose grimca metali.

Bëni edhe disa fotografi.

Shenjat mbi kushinetë dhe gjendja e grasos mund të ndihmojnë shumë për të kuptuar shkakun. Timken rekomandon që pozicioni, grasoja dhe gjendja e pjesëve të regjistrohen para pastrimit.

2. Matni boshtin dhe strehimin

Mos u mbështetni vetëm te kontrolli me sy.

Matni boshtin në disa pika dhe kontrolloni:

• diametrin;
• ovalitetin;
• konsumimin aty ku ulet kushineta;
• shenjat që unaza ka lëvizur mbi bosht.

Kontrolloni njësoj edhe strehimin ku ulet unaza e jashtme.

Nëse kushineta rri shumë lirë ose shumë e shtrënguar, edhe një kushinetë e re mund të dëmtohet shpejt. Timken rekomandon kontrollin e masës, rrumbullakësisë dhe formës së boshtit dhe strehimit gjatë analizës së një defekti.

3. Kontrolloni grason dhe papastërtitë

Pyetja nuk është vetëm:

“Ka graso?”

Kontrolloni:

• çfarë grasoje përdoret;
• sa graso futet;
• sa shpesh bëhet grasimi;
• nëse grasoja është përzier me një lloj tjetër;
• nëse ka hyrë ujë ose pluhur;
• nëse grasoja e vjetër mund të dalë nga strehimi.

SKF e rendit problemin me grason dhe ndotjen ndër shkaqet kryesore të dëmtimeve të parakohshme të kushinetave.

Në gurore, transportierë dhe thërrmues kontrolloni me kujdes edhe:

• permistopat;
• kapakët;
• pikat e grasimit;
• vendet nga ku mund të futet pluhuri.

Nëse pluhuri vazhdon të hyjë, kushineta e re do të punojë në të njëjtat kushte si e vjetra.

4. Kontrolloni nëse boshti dhe pulexhot janë në vijë

Nëse pjesët nuk punojnë në të njëjtën vijë, kushineta mund të marrë ngarkesë më të madhe në njërën anë.

Kontrollojeni sidomos kur:

• prishet gjithmonë kushineta e së njëjtës anë;
• njëra kushinetë nxehet më shumë;
• makina dridhet pas një riparimi;
• konsumimi është më i madh vetëm në një zonë;
• problemi filloi pas ndërrimit të motorit, boshtit ose pulexhos.

Timken lidh pozicionimin jo të rregullt dhe përkuljen me dëmtime të përqendruara të kushinetës.

5. Kontrolloni tensionin e rripit dhe ngarkesën

Një rrip shumë i tendosur rrit forcën që marrin boshti dhe kushinetat.

Kontrolloni:

• tensionin e rripit;
• gjendjen e pulexhave;
• nëse pulexhot janë në vijë;
• nëse makina po punon me më shumë ngarkesë se më parë.

Kjo ka rëndësi sidomos te:

• transportierët;
• pompat;
• ventilatorët;
• thërrmuesit;
• makineritë bujqësore.

Nëse makina sot përpunon më shumë material ose punon më rëndë se kur është ndërtuar, edhe ngarkesa mbi kushinetat ka ndryshuar.

6. Kontrolloni mënyrën e montimit

Një kushinetë mund të dëmtohet që gjatë montimit.

Kontrolloni nëse:

• është goditur me çekiç;
• është futur shtrembër;
• është shtrënguar tepër;
• forca e montimit ka kaluar përmes sferave ose rulave;
• kanë hyrë papastërti gjatë montimit.

NTN paralajmëron se goditjet dhe papastërtitë gjatë montimit mund të krijojnë dëmtime që më vonë shfaqen si zhurmë, vibrim dhe punë jo e rregullt.

Forca e montimit duhet të jepet mbi unazën që po futet me shtrëngim.

7. Kontrolloni makinën përreth kushinetës

Nëse gjashtë pikat e para janë në rregull, shikoni më gjerë.

Kontrolloni:

• bosht të përkulur;
• rotor të paekuilibruar;
• mbajtëse ose bazamente të liruara;
• vibrim të fortë;
• goditje të vazhdueshme;
• temperaturë të lartë pune;
• te motorët elektrikë, mundësinë e dëmtimit nga rryma.

Timken përfshin vibrimin, temperaturën, grason dhe gjendjen e pjesëve përreth ndër treguesit që duhen kontrolluar kur një kushinetë nuk arrin jetën e pritshme.

Kontroll i shpejtë

Kur nuk mjafton thjesht ndërrimi?

Nëse një kushinetë ka punuar për vite dhe konsumohet, mund të jetë konsum normal.

Por nëse:

kushineta e re prishet shpejt → vendoset një tjetër → prishet përsëri në të njëjtin pozicion,

atëherë duhet kontrolluar sistemi.

Një kushinetë më e mirë nuk rregullon një bosht të konsumuar, strehim të dëmtuar, pluhur që hyn vazhdimisht ose montim të gabuar.

Para se të kërkoni kushinetën tjetër

Nëse defekti përsëritet, ruani:

• kodin dhe markën;
• kushinetën e vjetër;
• fotografi të dëmtimit;
• fotografi të boshtit dhe strehimit;
• llojin e grasos;
• sa kohë ka punuar kushineta;
• makinën dhe pozicionin ku është montuar.

Ky informacion ndihmon shumë më tepër sesa vetëm kodi i pjesës.

Kur e njëjta kushinetë prishet vazhdimisht, mos kërkoni vetëm një tjetër. Gjeni çfarë po e dëmton.

Burime teknike

SKF — Bearing damage and failure analysis; Timken — Bearing Damage Analysis Reference Guide; NTN — Bearing Handling.