C3, C4 apo normale? Si zgjidhet hapësira e kushinetës sipas punës

C3 dhe C4 nuk janë nivele cilësie.

Ato tregojnë hapësirën e brendshme të kushinetës para montimit.

Në klasifikimin standard, C3 ka hapësirë më të madhe se normalja, ndërsa C4 më të madhe se C3. Për kushinetën me hapësirë normale zakonisht nuk shihni shënimin C3 ose C4 në kod.

Problemi është se hapësira që ka kushineta në kuti nuk është domosdoshmërisht ajo me të cilën do të punojë në makinë.

Çfarë ndodh pasi kushineta montohet?

Kur unaza e brendshme futet e shtrënguar në bosht, ajo zgjerohet pak.

Kur unaza e jashtme montohet e shtrënguar në strehim, ajo mund të ngjeshet.

Në të dyja rastet hapësira e brendshme zvogëlohet. SKF e konsideron pikërisht shtrëngimin në bosht/strehim dhe ndryshimin e temperaturës si dy nga faktorët kryesorë që bëjnë që hapësira gjatë punës të jetë më e vogël se ajo fillestare.

Kjo është arsyeja pse pyetja nuk duhet të jetë vetëm:

“A është C3?”

Por:

“Sa hapësirë do t’i mbetet kushinetës kur të jetë montuar dhe duke punuar?”

Temperatura mund ta ndryshojë përsëri

Gjatë punës, unaza e brendshme dhe ajo e jashtme nuk kanë gjithmonë të njëjtën temperaturë.

Nëse unaza e brendshme nxehet më shumë, zgjerimi i saj mund ta zvogëlojë më tej hapësirën e kushinetës. NTN shpjegon se diferenca e temperaturës ndërmjet unazave duhet të llogaritet bashkë me humbjen e hapësirës nga montimi.

Prandaj një aplikim me:

• bosht të nxehtë;
• temperaturë të lartë pune;
• shtrëngim të fortë në bosht;
• ose kombinim të këtyre;

mund të kërkojë më shumë hapësirë fillestare.

Kjo nuk do të thotë automatikisht C3 ose C4. Klasa zgjidhet sipas kushinetës, montimit dhe kushteve reale të punës.

Kur normalja mund të jetë zgjedhja e duhur

Në një aplikim normal, me:

• shtrëngim të zakonshëm;
• temperaturë normale;
• ngarkesë normale;
• dhe montim sipas tolerancave të parashikuara;

hapësira normale mund të jetë pikërisht ajo që kërkohet.

Vendosja e C3 “për siguri” nuk është domosdoshmërisht përmirësim.

SKF thekson se duhet zgjedhur klasa që jep hapësirën e duhur gjatë punës, jo thjesht hapësirën më të madhe para montimit.

Kur C3 ose C4 fillojnë të kenë kuptim

C3 dhe C4 përdoren kur pritet që një pjesë më e madhe e hapësirës fillestare të humbasë pas montimit ose gjatë punës.

NTN jep, ndër shembujt e vet:

• C3 për ngarkesa të rënda ose goditëse me shtrëngim të fortë;
• C3–C4 për sita vibruese;
• C3–C4 kur boshti ose unaza e brendshme nxehet;
• C4 në disa aplikime ku të dyja unazat montohen të shtrënguara.

Këto janë shembuj aplikimesh, jo një tabelë universale për të zgjedhur kodin pa bërë llogaritjen.

Te kushinetat me vrimë konike, montimi vetë ndryshon hapësirën

Kjo shihet shumë qartë te kushinetat sferike me rula dhe vrimë konike.

Sa më shumë shtyhet kushineta mbi kon ose mbi manikotë, aq më shumë zgjerohet unaza e brendshme dhe aq më shumë zvogëlohet hapësira radiale.

Për këtë arsye, te këto kushineta montimi kontrollohet duke matur sa është zvogëluar hapësira ose sa është shtyrë kushineta mbi kon. Schaeffler jep vlera të përcaktuara për CN, C3 dhe C4 dhe një hapësirë minimale që duhet të mbetet pas montimit.

Pra një C3 e montuar tepër fort mund të përfundojë duke punuar me shumë më pak hapësirë nga sa mendoni.

Edhe hapësira shumë e madhe është problem

Qëllimi nuk është të lihet sa më shumë hapësirë.

NTN lidh hapësirën e punës me:

• jetëgjatësinë;
• nxehtësinë;
• vibrimin;
• zhurmën.

Për këtë arsye duhet zgjedhur hapësira e përshtatshme, jo thjesht klasa më e madhe që gjendet.

SKF, për shembull, thotë se kushinetat me sfera zakonisht kërkojnë hapësirë pune afër zeros, ndërsa shumë kushineta me rula kërkojnë një hapësirë të vogël pozitive gjatë punës.

Një gabim që duhet shmangur gjatë zëvendësimit

Nëse hiqni nga makina:

6312 C3

mos porosisni thjesht:

6312

duke menduar se dimensionet janë të njëjta dhe pjesa është e njëjtë.

Dimensionet bazë mund të jenë të njëjta, por hapësira e brendshme nuk është.

E njëjta gjë vlen nëse në kod gjeni C4.

Para zëvendësimit, lexoni të gjithë kodin e kushinetës, jo vetëm serinë dhe diametrin. Klasat CN, C3 dhe C4 kanë diapazone të ndryshme të hapësirës edhe për të njëjtën madhësi kushinete.

Çfarë duhet ditur para se të ndryshohet klasa

Nëse makina ka punuar me C3 dhe dikush propozon C4 — ose anasjelltas — duhet të dini të paktën:

Metoda e SKF është pikërisht kjo: përcaktohet hapësira që kërkohet gjatë punës dhe pastaj llogaritet sa hapësirë fillestare duhet për të kompensuar montimin, temperaturën dhe ndikimet e tjera.

C3 nuk është “më e mirë”

Në praktikë, kjo është pjesa që ia vlen të mbahet mend:

Normale → C3 → C4 do të thotë rritje e hapësirës së brendshme fillestare.

Nuk do të thotë:

e zakonshme → e mirë → më e mirë.

Kushineta e duhur është ajo që, pasi montohet dhe arrin temperaturën e punës, mbetet me hapësirën që kërkon aplikimi.

Burime teknike

SKF — Internal clearance / Selecting internal clearance NTN — Bearing internal clearance and preload Schaeffler FAG — Radial Internal Clearance Reduction NSK — Internal Clearance tables